Pamplona Kulturala

Azken txanpa kulturala

2010-01-31T16:30:00.001+01:00

2011. urtean erabakiko da zein izanen den Europako Kulturaren Hiriburua 2016an. Horren aitzinetik Europar Batasunak aukeraturiko aditu batzorde batek behin behineko hiru hiri hautatuko ditu. Hondarreko hauek izanen dira europar titulua lortzeko parada izanen duten hirurak. Alcala de Henares, Burgos, Cazeres, Cordoba, Malaga, Murtzia, Segovia, Santander, Tarragona, Las Palmas, Zaragoza, Iruñea, Donostia eta Oviedo, Xixon eta Avilesko hautagaitza bakarrak. Beraz, udazkenerako hiri orok dosierra eta beren buruaren aurkezpena egin beharko dute. Urte hondarrean edo 2011. urte hasieran erabkiko da zein 3 edo 4 hirik izanen duten titulua lortzeko aukera.

Atzera kontua hasi da, hondarreko txanpan gara iada. Bien bitartean Pamplona Kulturala hondarreko postuan dago Candidate Cities webguneko rankingean. Herriaren babesa ere ez du Iruñeko Udalak. Bide zaila beraz...

EGUTEGIA:

2010: (3. Hiruhilekoa) Hautagaitzen Dosierren Aurkezpena.
2011: (1. Hiruhilekoa) Hiru hiriren aurreko hautaketa.
2011: 9 hilabetez aurretik hautaturiko hiriek hautagaitza osatuko dute.
2011 Hondarra: Europako Kultura Hiriburuaren behin betiko hautaketa.

Pamplona Kulturalaren aurkako kanpaina ere egin dute herritarrek.

http://pamplina2016.blogspot.com/

http://www.pamplinabai2016.info/

http://nafarroan.com/?p=2392

Errealitatea ikusi nahi ez denean...

2010-01-31T11:50:00.001+01:00

Pamplona2016.com. Honela deritzo Pamplona Kulturalaren hautagaitza babesten duen "herri ekimen" honen webgunea. Badirudi ez dutela ikusi haien hautagai maiteak Candidates Cities rankingean erdietsi duen postua. Badirudi ez direla konturatzen San Ferminak baizik ez dituela hiriburu honek besteen aurka lehiatzerako tenorean. Badirudi ez dutela ikusi nahi errealitatea. Aipatu webgunean San Ferminetako museoaren bideoa dago ikusgai. Hori da Iruñeak prestatu duen plater berezia, europarrak liluratu nahi dituen platera alegia. Euskara sustatzeko, euskal hedabideen garapenerako eta Unibertsitate Publikorako aurrekontuak murriztu diren honetan, San Ferminetako museoa eraiki eginen dute. Aurreikuspenen arabera, urtebetean 200.000 pertsonek ere ez dute bisitatuko (hau da, Iruñeko biztanleriaren erdiak guti goiti beheiti bisitatuko du). Hala ere, proiektu hau herritarren beharrak baino garrantzitsuagoa dela dirudi. Honatx bideoa. Zeuok epaitu.

Pamplona Kulturalaren gainbehera

2010-01-31T11:42:00.000+01:00

Aukeraturik dira Europako Kultura Hiriburua zein den aukeratuko duten epaileak. Geroz eta gutxiago falta da hautagaietarik irabazlea zein izanen den jakiteko. Pamplona Kulturalean urduritasuna, eta ez da gutxiagorako ere, izan ere, Candidate Cities webgunean hondarreko hiria baita Iruñea rankingean. Bertan edonork eman dezake bere bozka eta badirudi Pamplona Kulturaleko San Ferminak (badirudi ez dagoela besterik hautagaitzak aitzina egin dezan) ez direla aski kulturaren hiriburu izendatua izateko.
Hasieratik ibili da babes eskasekin Pamplona Kulturala. Pentsa, Baionako alkateak Donostiri eman zion babesa, Iruñearekin senideturik egon arren. Dena-den, dena azpijoko zikin bat besterik ez dela argitu digu Diario de Navarrak gaurko edizioan. Antza Pamplona Kulturalak bere hautagaitzari muzin egin ziola esan omen zioten Lapurdiko hiriburuko herriko etxeari eta horren kariaz Donostiak herrikidearen babesa lortu zuen. Orain baina, maltzurkeria agerian geratu delarik, Iruñea babestuko du Baionak. Seguruenik ez da hori izanen hiriburu lapurtarraren aburua, hau da, ez dute pentsatuko Pamplona Kulturalak merezi duenik Europako zigilu kultural hori lortzea, baina horrelakoak dira senidetzeak...

Goiti duzuen irudian argi ageri da Pamplona Kulturalaren porrot-soziala. Beste hauagaiei bozka emateko candidatescities .com webgunean sartu.

Sortzen Ikasbatuazen erantzuna

2010-01-30T16:36:00.000+01:00

Joan den astelehenean Diario de Navarra-k Nafarroako hezkuntza zentruetan izaten den hizkuntza eredu batetik bertzerako aldaketen berri eman zuen. Titularrean aldaketa gehienak A eredutik (euskara ikasgai bakarra dueña) G eredura (gaztelera hutsean) ematen direla nabarmendu zuen egunkari horrek. Sortzen Ikasbatuaz elkarteak hurbiletik segitzen ditu hezkuntzaren nondik norakoak, eta baita nafar jendarteak eskatzen duena ere. DN-k ateratako berria baloratzeko eskatzean, elkarteko koordinatzailea den Nestor Martinezek argi azaldu du datu horiek adierazten dutena: “A eredua iruzurra da, eta hortaz konturatzean erabakitzen dute ereduz aldatzea. Izan ere, A ereduak euskara ikasteko aukera ematen duela sinestarazi nahi dute, baina hori ez da horrela. Jendea engainatu egiten dute”.

Martinezek jakinarazi duenez, nafar gizarteak euskalduntzen duen eredua bilatzen du, D ereduak egiten duen bezala, baina hori ez da posible herrialde guztian, “Vascuence”-ren legeak ezarritako zatiketa indarrean izanik. A eredua aukeratu eta euskara gisa hortan ikastea ezinezko ikustean, ereduz aldatzea erabakitzen dute, eta kasu gehienetan G eredura igarotzea bertze aukerarik ez dute, leku askotan ez baita D eredua eskaintzen. Hori horrela izanik, eredu batetik bertzerako mugikortasuna norabide bakarrean emateko aukera dagoela salatu du.

Egunkari horrek argitaratutako berriaren atzean “Gobernuak D ereduaren aurka darabilen joku zikina” dagoela baieztatu du Sortzen-eko ordezkariak. “Hamaika saiakera” izan dituzte eredu horren aurka, “eta ez dakite nola galgatu D ereduaren eskaera: J eta TIL ereduak asmatu dituzte, A eredua ezabatu nahi dute D eredua isolatua gelditu dadin…”, gaineratu du, hori guztia Nafarroako Gobernuak euskararen contra darabilen politikan kokatu duelarik.

Gisa hontako berrien eta jokabideen aitzinean “jendeak ez dezala kasurik egin” gomendatu du Salaberriak, eta alderantziz, honako oharra zabaldu nahi izan du: “D eredua da, oraingoz behintzat, bertako hizkuntza guztiak ikastea bermatzen duen bakarra, eta hori da nafar jendarteari gomendatzen dioguna”. Horregatik, seme-alabak “euskaldun eleanitzak” izateko, datorren otsailaren 5etik aitzinera eredu hontan matrikulatzera animatu du nafar jendartea.

Irlandatik Iruñerat

2010-01-30T16:20:00.001+01:00

Ulsterren famatuak dira taxien bisita gidatuak. Belfasten, Derryn, ... unionista eta errepublikarren arteko gatazka islatzen duten muralak bisitatzeko zerbitzu hau aukeratzen dute turista frankok. Pamplona Kulturalean gisa bereko eredua martxan jarri nahi izan dute eta orain taxian igotzea besterik ez du egin beharko hiriburua ezagutu nahi duen turista orok. Teletaxi Sanfermin Elkarteak eskeiniko du zerbitzu hau eta oraingoz 25 gidari izanen dira lan honen arduradunak.

66 taxistek lortu zuten iaz turismo kalitate ziurtagiria. Horren ondoan taxi gidariendako erakartze turistiko formakuntza jaso behar izan dute (errekurtso turistikoak, mintzamena eta oinarrizko ingelera eskatzen duena) eta oraingoz 25 taxi-gidarik lortu dute. Dena-den gehiegok ere izanen dute bigarren ziurtagiria jasotzeko aukerarik, izan ere, deialdi gehiago prestatzen ari da Nafarroako Gobernua.

Batik-bat hiru burgoak erakusten ditu, baina harresiak, udaletxea, San Lorentzoko eliza eta Nafarroako Unibertsitate pribatuko kanpusa bisitatzeko parada ere ematen dute taxi gidariek. Dena-den Estafeta karrika da turistek gehien maite dutena eta entzierroaren ibilbidea taxiz egiteko parada ere badago. Ordu beteko bidaiak 20 euro balio du.

Hiriburuaz gain bestelako parajeak bisita ditzake turistak eta taxiak leku hauetara eraman ditzake: Bardeak, Olite ingurua, Donejakue bidea, Irati basoa, Aezkoa eta Zaraitzu ibarrak, Urdax eta Zugarramurdiko kobak, eta Iruñerria.

Ikasleak ere jomugan

2010-01-30T15:34:00.002+01:00

Nafarroako Unibertsitate Publikoan lanean diharduen Ikasle Abertzaleak taldea kriminalizatzen saiatu da Diario de Navarra egunkari unionista. Pamplona Kulturalean antza ez dute ikasle mugimendu disidenterik nahi eta klase boteredunaren jomugan egon daitezke. Honatx IAk plazaraturiko idatzia:

Lehenik eta behin, Diario de Navarra zein UPN-k, NUPeko ikasle abertzaleak taldeari egin digun erasoa salatu nahi dugu, hainbat gertakariren inguruko “txosten poliziala” argitaratu bait dute, NUPeko errealitate faltsu bat sortaraziz eta etekin politikoak lortzeko asmoz.

Ikasle abertzaleak-ek aurrera daramatzan borrokak aski ezagunak dira NUP-en: Bologna prozesuarean inposaketa salatzeko dinamika, eta baita euskaraz ikasteko eskubidea bermatua izan dadin, burututako ekimenak.

Ikasle abertzaleak-en lana egunez egun, unibertsitatean zehar isladatu da.

Baina argi ikusi denez, hainbat eragile ez daude eroso ikasleok daramagun dinamikarekin, ezta sortu dugun ikasle kritiko kontzientziarekin, eta Ikasle abertzaleak kriminalizatzeari ekin diote, txosten polizialaren mozorropean, egunez egun egindako lana deslegimizatzea helburu dutelarik.

Argi eta garbi adierazi nahi dugu, Diario de Navarrak argitaratutako artikuluak, UPNren laguntzarekin batera, helburu bakarra duela:

Ikasle Abertzaleak-ek NUPen aurrera daramatzan borrokak kriminalizatzea eta errektorearekiko presioa areagotzea, honek parlamentuan duen hitzordua jakinda.

Cordovillako bi perla

2010-01-30T11:46:00.002+01:00

Zinez ikusgarriak iruditu zaizkigu Nafarroako prentsako dekanoak azken egunotan argitaraturiko bi informazio. Cordovillako harrobi agorrezineko bi harribitxi. Hizkuntza ereduei buruzkoa, bata. Nafarroako Unibertsitate Publikoari buruzkoa, bestea. Lehena, astelehenean karrikaratu zuten, azalean, lau zutabera: “Nafarroan, urtero bi mila ikasle inguru aldatzen dira hizkuntza ereduz”. Azpititular guztiz argigarria: “Haietatik %82k euskararekin dituzte arazoak eta A eredutik Gra aldatzen dira”. Noiz argitaratuko halako goiburua eta, kurioski, aurrematrikulazio kanpaina abiatzear dela.

Ematen dituztenak datu errealak dira. Baina beste hainbat datu objektibo emateke uzten dituzte: euskara ikasgai huts moduan duen gaztelerazko A eredua batez ere Euskararen Legearen araberako eremu ez euskaldunean eskaintzen dute. Talde euskaltzaleek hainbatetan salatu dute A eredu horri ez zaiola iraunkortasunik ematen. Oso ikasle gutxi aldatzen dira euskara hutsezko D eredutik gaztelera hutsezko G eredura.

Bigarren perla, asteartean plazaratu zuten, hau ere lehen orrialdean, baina hizki molde txikiagoz, bi zutabera: “NUPen ekintza bandalikoak egitea leporatzen dio Ikasle Abertzaleak taldeari poliziaren txosten batek”. Espainiako Poliziak, Guardia Zibilak eta Foruzaingoak diote ez dutela halako txostenik egin. Ustezko txostenak IAko kideei egozten ziena, hitzez hitz, betiere Cordovillako egunkariak argitaraturikoaren araber, NUPeko eraikinetan “kartelak jartzea, propaganda zabaltzea eta erretzea”. Gazteleraz, “fumar”. Ikaragarria. Zentzu batean baino gehiagotan.

Euskalerria Irratiatik harturik.

Bertsolari txapelketa MARTXAN

2010-01-30T09:28:00.001+01:00

Hogeita zazpi lagunek parte hartuko dute aurten Nafarroako Bertsolari Txapelketan. Iaz baino bi gehiago izanen dira, beraz. Partehartzaileen izen zerrendan, bi protagonista. Estitxu Arozena, txapelketara itzuli delako. Eta Xabier Silveira, iazko txapelduna, ez duelako parte hartuko. Asteburu honetan eginen dituzte lehen saioak.

Lehen azken-laurdena, larunbatean izan zen, Aizarotzen, Basaburuko Kultur Etxean, eta Igandean bigarrena, Sunbillan, Ilubeltza Elkartean. Arkaitz Goikoetxeak eta Xabier Legarretak Nafarroako Bertsolari Txapelketako finalerdietarako txartela eskuratu dute, asteburu honetan jokaturiko bi finalaurden hauetan. Hurrengo kanporaketa Agoizko Kultur Etxean jokatuko dute, bihar, 17:30etan. Han ariko dira kantuan Migel Mari Elosegi Luzeeta, Oskar Estanga, Ander Fuentes Iturri, Saioa Alkiza, Diego Riaño eta Jose Luis Barberia Zili. Lehenengo faseko gainerako saioetan bezala, Agoitzen irabazten duenak zuzenean lortuko du finalaurrekotarako txartela. Gainerakoek saio guztien puntuazioa ezagutu arte itxoin beharko dute, hurrengo fasera pasako direnentz jakiteko.

AZKEN-LAURDENAK

Aizarotz 2010-01-23 Basaburuko Kultur Etxea, 17:30
Sunbilla 2010-01-24 Ulibeltza Elkartea, 17:30
Aoiz 2010-01-31 Kultur Etxea, 17:30
Gares 2010-02-06 Udaletxea, 17:30

FINALAURREKOAK

Etxarri Aranatz 2010-02-20 Kultur Etxea, 17:30
Irurita 2010-02-27 Gizarte Bilgunean, 17:30
Atarrabia 2010-03-07 Indurain Anaiak Kiroldegian, 17:30

FINALA

Lesaka 2010-03-20 Pilotalekuan, 17:00

Euskal eskola sasi guzien gainetik

2010-01-27T11:09:00.001+01:00

Euskal eskola publikoaren aldeko festa aurten «inoiz baino bereziagoa» izango dela adierazi du Aitziber Martinez de Lagos Sortzen Ikasbatuaz-eko koordinatzaileak, «euskal irakaskuntzaren aurkako erasoak modu larrian areagotu direlako». Sortzen Ikasbatuaz elkarteak urtero egin ohi duen festaren 15. ekitaldia egingo dute maiatzaren 23an, Iruñeko Taconera parkean. Sasi guztien gainetik lelopean, euskal eskola publiko kalitatekoa aldarrikatuko dute. Zizur Nagusiko Erreniega eskola publikoa (Nafarroa) arduratuko da antolakuntzaz. Festa hori euskaraz aritzen diren ikastetxe publikoen bilgune bihurtu nahi dutela jakinarazi du Martinez de Lagosek: «Gure festa euskararengatik eta euskararen aldeko ospakizuna da, eta horrela aldarrikatzen dugu».

Sortzen Ikasbatuaz-eko koordinatzailearen iritziz, euskal kulturak iraun dezan, «ezinbestekoa» da hezkuntza sistema propioa eratzea, «euskarari eta euskal kulturari lehentasuna emango diona, transmisioa bermatuz, gure herriko balio eta beste elementu guztiekin batera».

Iritzi berekoa da Nestor Martinez Sortzen Ikasbatuaz-eko Nafarroako koordinatzailea. «Urteetan herri borrokaren bidez lortutako aurrerapen guztiak atzera bota nahi dituzte, eta horrek argi adierazten du egungo sistemak Euskal Herriarentzat ez direla baliagarriak, ez dituztelako gure hizkuntza eta kultura aintzat hartzen». Beraz, maiatzaren 23an egingo den jaian parte hartzeko deia egin du Martinezek, «euskal hezkuntza sistema propioa aldarrikatzeko eguna izango delako». Argi utzi du Martinezek festa Iruñean egin arren Euskal Herri osoko jaia izatea nahi duela. «Gure jaia Euskal Herriko jendearentzat erreferentzia izatea nahi dugu».

Festaren antolatzaile

Iaz Antsoaingo Ezkaba eskolak egin bezala (Nafarroa), aurten Zizur Nagusiko Erreniega eskola publikoa arduratuko da Taconerako jaia antolatzeaz. Iragan irailetik lanean dihardutela aitortu du Kalen Astizek, Erreniega eskolako irakasleak. Besteak beste, euskal eskola publikoaren aldeko festaren logotipoaz arduratu dira. «Eskolako ikasle, guraso eta irakasleek hartu dute parte logotipoaren lehiaketan», dio Astizek. Lehiaketa horren emaitza da Sortzen Ikasbatuaz-en festarako hautatu duten irudia, eta bertako protagonista Erreniega mendiko Erreñi sorgina da.

Euskal eskola publikoaren aldeko jaiko abestiaren musikaz Erreniegako eskola publikoko ikasle ohiek osatzen duten Jeimon Turk Band taldea arduratu da, eta Igor Arroyo, berriz, hitzez. Hainbat laguntzailek ere parte hartu dute abestiaren proiektuan, hala nola Tximeleta taldeak, Kike Amonarrizek, Andoni Agirregomezkortak, Ilazki Serranok eta Porrotxek, besteak beste.

Iruñeko Taconera parkean egingo den festaz gain, Sortzen Ikasbatuaz elkarteak beste hainbat ekitaldi antolatu ditu apirila eta maiatza bitartean Gasteizen, Artaxoan (Nafarroa), Aian (Gipuzkoa) eta Bilbon, euskarazko eskola publikoa eta kalitatekoa eskatzeko asmoz.

Komunikabideak SA lanerako prest

2010-01-15T23:01:00.001+01:00

Euskalerria Irratiaren aldeko apustua berretsi du haren sustatzaileak, Iruñeko Komunikabideak SAk. Hona hemen gaur goizean egindako agerraldian plazaraturiko adierazpena, Nafarroako gizateari zuzendua:

“IRUÑEKO KOMUNIKABIDEAK SA-k bere ezohiko batzar nagusian adierazten du eta iritzi publikoari jakinarazten dio:

1. IRUÑEKO KOMUNIKABIDEAK SA-k bere sorrerako helburuak berresten dituela; hortaz, lehen, egun eta etorkizunean ezinbestekoa den gure hizkuntzaren, nafar hizkuntzaren, presentzia komunikabideetanziurtatzeko eta nafarrok informazio eta iritzi eskubidea euskaraz hedabideetan lantzeko, adierazteko eta hedatzeko dugun eskubidea betetzeko sortu ginela eta helburu horien gaurkotasunak bere horretan dirauela.

2. EUSKALERRIA IRRATIA 1987an sortu genuenetik zailtasunak zailtasun, GIZA ESKUBIDEEN ADIERAZPEN UNIBERTSALAren 19. artikuluak aldarrikatzen duen adierazpen eta iritzi askatasun eskubidea gure egin eta gainera gurea den hizkuntzan betetzeko gizartearen ekimenez sortutako baliabideak erabili, erabiltzen eta erabiliko ditugula, betiere ekimen pribatuko irrati komertzialeei dagozkien Europako arauak eta espainiar Estatuko lege zein administrazio xedapenak aintzat hartuz.

3. Nafarroaren aniztasunaren baitan oinarrizko osagai bat garela, aberastasun horren osagarri bat, bat gehiago, baina ez gutxiago izateko sortu ginela; horixe garela etra horrelaxe izaten jarraituko dugula eskura ditugun gizarte, ekonomia eta legezko baliabide guztiak erabiliz.

4. IRUÑEKO KOMUNIKABIDEAK SA-k Euskalerria Irratia zabalik mantzentzeko asmoa berresten duela eta beronen garapena erasoaldi eta zailtasun guztien gainetik sustatuko duela. Nafar asko gara euskalgintzatik, nor bere esparruan, gure gizartearen eraikuntza eta guztion elkarbizitzaren alde lanean jardun eta une honetan egoera larrian gaudenak; beraz, orain arte bezala aurrera ere elkarrekin, auzolanean, gurea eraikitzen jarraitzeko asmoa dugula.

5. Orain arte lagundu diguzuenoi eskerrak eman eta kinka larri honetan gurekin batean Nafarroaren eta euskararen alde lanean diarduzuen Euskalerria Irratiko langileei, kolaboratzaileei eta entzuleei, Euskalerria Irratia Elkarteari, hainbat komunikabideri zein adierazpen honetan biltzen diren printzipioekin bat egiten duzuenoi, orori, ESKER MILA eman nahi dizkizuegula orain arte elkarlanean lortu dugunarengatik eta aurrera ere elkarrekin lanean jarraitzeko beharra dugula.

Iruñean, 2010eko urtarrilaren 14an

Euskalerria Irratiaren blogetik hartua.

Subeltzen urteurrena

2010-01-15T23:00:00.000+01:00

Bi urte bete ditu zezenketan aurkako Subeltz herri ekimenak. Bihar, larunbatarekin, ospatuko dute urtebetetzea egitarau oso batekin: bazkaria, gimkana eta Curia karrikako lokalean besta antolatu dituzte. Arratsaldeko 15:00etan emanen diote hasiera urteurrenari bazkari begetariano batekin. Gero, 17:00ak aldera gimkanari ekinen diote Iruñeko alde zaharrean barna. Egunari amaiera ezin hobea emateko, besta antolatu dute 22:00etan, non antolatzaileek esan dutenez “kutre chous” izanen baita.

Larunbateko besta egunaz gain, bestelako ekintzak prestatu dituzte urteurrenaren kariaz. Honela ba, astelehenean “To shoot an elephant” dokumentala eskeiniko dute 19:30ean. Igandeetako dohako zinemak ere bere horretan jarraituko du, 19:30ean hasiko direlarik. Euskara, txalaparta eta natura kosmetika tailerrekin ere jarraituko dute.

Informazio gehiago eskuratzeko jo haien webgunera.

S.O.S. euskal hedabideak

2010-01-15T22:50:00.000+01:00

Euskalerria Irratiaren afera pil-pilean egon da egun hauetan Pamplona Kulturalean. Zoritxarrez, ez da bere etorkizuna beltz duen hedabide euskaldun bakarra. Sakanako Guaixe astekaria eta Beleixe Irratia kinka larrian daude Nafarroako Gobernuak euskal hedabideak diru-laguntzarik gabe utzi zituenetik. Dena-den ez dute amorerik eman eta dirua biltzeko kanpaina hasi dute Sakanan.

Sakandar 1 euro 1. 2.000 baietz! Honelaxe deritzo Bierri Fundazioak hasitako kanpaina. Haien xedea Nafarroako Gobernuaren diru-laguntzik ezak eta krisi ekonomikoak sortu dizkieten arazo ekonomikoei aitzin egitea da. Bi hedabideok dira Sakanan euskarazko informazioa eskeintzen duten bakarrak. Guaixek hamabost urte daramatza astero-astero sakandarren inguruan eta sakandarrendako informatzen. Beleixe Irratiak berriz, hamar urte bete ditu Etxarri Aranazetik informazio euskalduna emititzen. Arazo ekonomikoek baina Bierri Fundazioko hedabide hauen etorkizuna zalantzan paratu du.

Aldaketarik ez ETBko mapan

2010-01-15T22:40:00.000+01:00

Gaur gezurtatu du EITBk Euskal Herriko hainbat egunkarietan eguraldiko maparen inguruan idatzi direnak. Antza eguraldia iragartzeko lehen erabiltzen zuten mapa bera erabiliko dute aurrerantzean ere. Pentsatu zuten Euskal Autonomi Erkidegoa agertuko litzatekeen mapa batean, baina azkenik ez dute aldaketarik eginen eta ekainaren 29an estrenatu zuten maparekin jarraituko dute.

Dena-den, aldaketak emanen dira seguruenik eguraldian. Izan ere, Kantauri itsasotik habiatu eta barneraldea joko duen tenperaturen hegaldi bategin nahi dute Euskal Telebistan. Oraindik baina, ez dago datarik.

Bestalde, urtarrilaren 25ean aldaketak eginen direla zihurtatu du EITBk. Atzo iragarri bezala, Gaur Egun eta Teleberri programetako platoak itxuraldatuko dituzte.

Inauteri usaia hiriburuan

2010-01-14T22:40:00.001+01:00

Inauteriak gertu ditugu eta Iruñean ere badago gozatzerik. Besta giroa izanen da bai auzoetan eta baita alde zaharrean ere. Inauteri aitzineko asteburuan kaldereroak ospatuko dira, urtero herri ekimenez antolatuak. Hurrengo asteburuan alde zaharreko inauteriak izanen ditugu, hauek ere, herriak herriarendako antolaturik. Pamplona Kulturalean badago bestaz gozatzeko aukerarik beraz neguko hondarreko hilabeteotan.

Donibane auzoan kartel lehiaketa paratu dute martxan. Bertako inauteriek kartel ederrak izan dituzte hastapenetatik, eta tradizio hori bermatzeko, auzoko Jai Batzordeak kartel lehiaketa deitu du, aurtengo ihoteak iragarriko dituen afixa hautatzeko.

Lanak edozein formatutan aurkeztu daitezke, baina denek ondoko leloa agertu beharko dute: "Donibaneko inauteriak 2010 / Carnavales de San Juan 2010. Otsailak 12-13 / 12-13 febrero". Kartelak urtarrilaren 28a baino lehen aurkeztu behar dira Irrintzi euskaltegiaren egoitzan (Iratxeko monasterioa 66), edota e-mail bidez bidali, donibanekojaiak@hotmail.com helbidera.

Saria bi pertsonendako afari bat izanen da.

Mapa arrotzak

2010-01-14T22:35:00.000+01:00

Pamplona Kulturala jada ez da agertuko ETBko albistegietan. Ez bederen hasieratik, izan ere, Eguraldian Euskal Autonomi Erkidegoa azalduko zaigu lehenik eta gero mapa ireki eginen da inguruan dituen Espainiar lurraldeak, Ipar Euskal Herria eta Nafarroa Garaia agertu daitezen. Ez da EITBko zuzendaritzak eguraldi mapan aldaketak egiten ditun lehen aldia. Orain sei hilabete Patxi Lopez Gobernuan sartu zenetik hiru aldiz aldatu dute. Hamaika egun barru gertatuko da aldaketa normalizatua, hamaika egun barru beraz, Euskal Herriko hiriburua, hots, Pamplona Kulturala bigarren mailako bilakatuko da.

Eguraldi mapez gain, aldaketa gehiago iritsiko dira Euskal Telebistara. Hilaren 25ean Teleberri eta Gaur Egun albistegietako dekoratuak aldatuko dituzte. Antza, EITBko zuzendariak aldaketa sakona eta erabatekoa egin nahi du. Albistegietako aurkezleen aldaketaren eta mapen jokoaren ondoan, platoa aldatuko dute orain. Gaur Egun eta Teleberrin erabiltzen diren dekoratuak 2007an egin zituzten, berriak direla esan genezakelarik. Aldaketa hauen zioari politika kiratsa dario.

Informazioa osatzeko Diario de Noticias.

Ze arraroa ETBrik gabe Nafarroa

2010-01-14T21:50:00.000+01:00

Itzalaldi analogikoaren, eta horren poderioz, LTDaren inposaketarekin, Nafarroa Garaian ETB1 eta ETB2 ikustea ezinezkoa bilakatu da nafar aunitzendako. Izan ere, bertan oraindik orain ez baita posible LTDren bidez Euskal Telebista ikustea. Honela ba, Pamplona Kulturala hiriburu duen herrialdean, euskaraz ikusterik zegoen kate bakarra desagertu egin da. Honen aitzinean, herri plataforma bat sortu berri du herri mugimenduak xede argi batekin: ETB ere Nafarroa Garaian ikus dadin.

Eusko Ikaskuntza, Euskaltzaindia eta Kontseilua izan dira ekimen honen sortzaileak Haien asmoa sinadura franko biltzea izanen da gero Espainiako Kongresuan Herri Ekimen Legegilea aurkeztu ahal izateko. Ekimena Valentziako Accio Cultural deritzo, zeinak TV3 katalanez mintzo diren lurralde guzietan emiti dezan eskatzen baitu; eta bertara atxiki dira Euskal Herriko hiru talde hauek. Ekimen Legegilea aurrera eramanez gero, hizkuntza gutxitu batean mintzo den telebista batek, hizkuntza hori mintzo den gainontzeko autonomia erkidegoetan emititzeko aukera izanen luke. Beraz, Nafarroan ETBren seinalea jasotzea posible litzateke.

Dena-den, 500.000 sinadura behar dira Herri Ekimen Legegile bat Kongresura eraman ahal izateko, eta oraingoz 300.000 baizik ez dituzte lortu. Sinadura hauek Herrialde Katalanetan bildu dituzte, beraz, orain Euskal Herriaren txanda izanen da. Nafarroari dagokionez, Euskaltzaindiaren (Oliveto Kontea plaza 2) eta Eusko Ikaskuntzaren (Gaztelu enparantza 43) egoitzetan izanen da sinatzeko aukerarik.

Andres Iñigo Euskaltzaindiaren Nafarroako ordezkaria Euskalerria irratian ibili da ekimenaren inguruan solasean. Aditzeko, egizu klik hemen.

Teilatutik teilatura

2010-01-12T11:40:00.001+01:00

Euskalerria Irratia, sortu zenetik lizentziarik gabe dabilen irratia, oraindik orain gaurkotasun gaia dugu. Orain Nafarroako Gobernua izan da pilota Estatu espainiarraren teilatuan utzi duena. Eskutik eskura doa pilota, "nork ote du, nork ote du, nork ote du nire kanika?" kantatzen genuen ttikitan, eta helduak ere jolas horretan dabiltza.

Sanzen Gobernua eredugarria da eskuak garbitzerako tenorean. Oraingoan Euskalerria Irratiaren lizentziaren aferan garbitu nahi izan ditu. 1984. urtean sortu zenetik, Iruñeko irrati euskaldunak ez du Nafarroako Gobernuaren onespena jaso. Ez hori bakarrik, trabak besterik ez ditu aurkitu UPNren Gobernuaren aldetik. Orain, berriz, Estatuari pasa dio ardura eta Euskalerria Irratiak Ikus-entzuneko Komunikazio Lege Orokorrak erabakiko du irratiaren etorkizun legala. Beraz, Nafarroako Gobernuak ez du irati lizentziar berririk emanen lege horrek arauak ongi finkatu arte.

Euskalerria Irratiak beharrezkoa du emititzeko baimena, izan ere, 15.000 euroko isuna paratu baitio Estatuak lizentziarik gabe lanean aritzeagatik. Orain, arestian aipatu legea finkatzearen zai egoteaz gain, Iruñeko Auzitegiaren erabakiaren zain daude. Izan ere, 2006ko lizentzia banaketaren aurkako elegitea jarri baitzuen Iruñerriko irrati euskaldunak. 1998. urtean ez zuen emititzeko baimenik lortu eta Iruñeko Auzitegiak Euskalerriaren elegitearen alde egin zuen, banaketa zilegia ez zela izan argudiatuz. 2006. urtean ere baimenik gabe geratu zen irratia eta helegitea paratu zuen berriz ere epaitegian. 2007tik Nafarroako Gobernuak ez du irrati-baimen gehiagorik eman, nahiz eta bere esku zegoen. Orain Estatuaren esku utzi du Euskalerria Irratiari baimena ematea.

Informazio osoagoa Diario de Noticiasen.

Euskarabidea, ala Euskaragalbidea?

2010-01-12T10:55:00.000+01:00

Euskarabidea 2007. urtean sortu zen, "euskara bultzatzeko eta euskaldunen hizkuntza eskubideak bermatzeko" Xabier Azanza zuzendariaren aburuz. Nafarroako euskaltzaleak, berriz, UPNren politika linguistikoa garatzeko tresna baizik ez delakoan daude. Objetiboki esan dezakegun bakarra, hauxe da: Euskarabidea sortu zenetik euskarari bideraturiko diru-laguntzak beheiti egin dute izugarri.
Ez da euskarabidea blog honetan agertzen den lehen aldia. Komunikabideen laguntzen deuseztapenaz mintzo zen orduko posta.
Gaur, Oier Aranzabal, Irati Elizalde eta Iker Tubiak eginiko bideoa dugu Pamplona Kulturalean. Hiru minutuko bideolana da eta bertan Oskar Zapata (Topagunea), Nestor Esteban (EHE) eta Xabier Azanzaren (Euskarabidea) aburuz Euskarabidea zer den azaldu nahi izan dugu.

Estatuak ere egurra

2010-01-10T20:53:00.001+01:00

Asteazkenean bertan atera zen blog honetan Euskalerria irratiaren afera. Bertan azaldurik agertzen zen nola 1988. urtean sortu zenetik ez duen emititzeko lizentziarik lortu. Nafarroako Gobernuarekin aski bazuen ere, orain Estatu espainiarra dator egurra ematera. Bete egin da Mikel Bujandaren susmoa eta 30.000 euroko isuna paratu dio Industria Sailak irrati iruindarrari. Zigor ekonomikoa baimenik gabe emititzeagatik eta aireportuan egindako interferentzia batzuengatik iritsi da. Dena-den, irratiak helegitea jarriko du, Estatuak emaniko argudioak faltsuak direlakoan. Irratiaren itxiera ere jokoan da.

Aenak (Espainiar Aireportuak eta Aire-Nabigazioa) Erreniagatik emititzen zuten irratiek Noaingo aireportuan interferentziak sortzen zituztela salatu zuen joan den urtean. Hori zela eta, Nafarroako Gobernuak eta Estatu espainiarreko Industria Sailak interferentzien ustezko errudunei agindu zien Erreniagatik emititzeari uzteko. Radio Euskadi, Euskadi Irratia, Radio María eta Euskalerria Irratia izan ziren bertatik alde egin behar izan zutenak.

Dena-den eta esanak-esan, Euskalerria Irratiak bere errugabetasuna frogatu zuen, haien uhinek ez zutela Noaingo aireportuan inolako interferentziarik eragiten aski garbi utzi baitzuen. Aenak, baina, salaketa jarria zuen ekainean eta orain Industria Sailak paratutako multa iritsi zaio Iruñeko irrati euskaldunari. Isuna hiru arrazoietan oinarritzen da: Baimenik gabe emititzea (15.000 euro), baimenik gabe antena instalatzea (7.500 euro) eta “kaltegarriak” izan ziren interferentziak sortzea (7.500 euro). Orotara, 30.000 euroko isuna.

Euskalerria irratiak gezurtatu du antena baimenik gabe paratu izana, 1996tik bertan baitago Nafarroako Gobernua jakinaren gainean zegoelarik. Gainera, orduko Espartzako kentzejuaren, Galar Zendeako Udalaren eta Nafarroako Gobernuaren baimenak ditu. Interferentziei dagokienez, irratiaren errugabetasuna frogatzen duen dokumentua dute eskuartean. Isunari elegitea jartzerako tenorean, bi froga hauek erabiliko dira beraz. Hirugarren puntuari erantzuteko (baimenik gabe emititzearena), berriz, ekainean bertan -irrati euskaldunak salaketaren berri zuelarik- emititzeko baimena emateko eskatu zioten Industria Sailari berari.

Euskara murriztuz

2010-01-10T11:08:00.001+01:00

Berriz ere euskara izan da UPNren jomugan. Nafarroako Gobernuak
%53ko murrizketa eginen du euskararen ikasketa bultzatzeko diru-laguntzetan. Hezkuntzarako aurrekontuko laguntza ekonomikoa 639.389 eurokoa izatetik 299.101 eurokoa izatera pasatuko da, jantokietarako eta garraiorako laguntzak murriztuko direlarik. Udalekuek eta bertsolaritza programek ere arrunt nozituko dute diru-laguntzen beherapena.

Euskal Irakaskuntza Sustatzeko programak jasandako diru murrizketak, traba gehiago jarriko dizkio euskararen normalizazioari. Adibidez, bost kilometrora D ereduaz gozatzeko parada ez duten horietako batzuek (500 familia inguruk),orain arte babes ekonomikoa izan dute garraioa zein jantokia ordaintzeko. Murrizketa hau dela kausa, laguntzak 259 eurokoak izatetik 5 eurokoak izatera igaroko dira.

Euskarazko egonaldien eta kanpaldien programak ere diru gutxiago izanen du haien ekintzak prestatzeko. Hain zuzen ere, 195.000 eurotik 65.000 eurora pasako da haien diru laguntza. Iaz 884 ikasle izan ziren euskarazko egonaldietan (Arantzan), zeinetan 5 egunez euskaraz bizitzeko aukera ematen baitiote bertaratzen denari. Udako kanpaldiek, berriz, 700 ikasletik goiti izan ohi dituzte.

Udako egonaldi eta kanpaldi programa hau, "hizkuntza ekintza ontzat" hartu zuen Europar Batzordeak, europar hizkuntzak sustatzeko programaren barnean. 20 herrialdek aurkeztutako 600 proiektutatik 50 besterik ez dute lortzen ohore hori. Nafarroako Gobernuak, baina, proiektua kolokan paratzen hasi da.

Bestalde, eskoletako bertsolaritza kurtsoak, idazleekin egin ohi diren topaketak eta euskarazko antzerkiari zuzendutako laguntzak ere urriagoak izanen dira. 2010. urtean 100 euro izanen dituzte ekintza hauek prestatzeko.

Udalari salaketa?

2010-01-09T10:41:00.001+01:00

Debekuekin haserre, Iruñeko auzoek prentsaurrekoa egin dute, "terrorismoaren goratzea" gezurtatzeko eta Udalaren aurka har ditzaketen neurri judizialen inguruan mintzatzeko. Heldu den urtean Udalak ez du baimenik emanen Olentzero kalejirak egiteko Arrosadia, Donibane, Errotxapea eta Txantrean. Auzo horietan "ETA goratzen" omen dela eta "manifestazio politikoak" direla argudiatu zuen Ana Elizalde Segurtasun Batzordeko zinegotziak joan den astean.

Udalaren akusazioak "gezurra" direla azaldu du Iruñeko Auzoen Koordinakundeak. Haien esanetan ez da "terrorismoa" goratzen aipatu auzoetan egiten diren kalejiretan. "Olentzeroak ez dira inoren aldeko manifestazioak, gezurra da presoen argazkiak atera zirela eta gezurra da terrorismoa goratu zela" esan du Nekane Garasa, koordinakundeko kideak. Haien aurkako salaketak "oso larritzat" jo dituzte eta horien aurrean Udalaren aurkako salaketa jartzea pentsatzen ari direla jakinarazi dute. "Auzia abokatuen esku utzi dugu, eta ikusiko dugu zer egin dezakegun" azaldu zuen koordinakundeko kide den Felipe Castellek.

Auzoetako Koordinakundeak argi du Olentzeroren aurkako salaketen atean "herri mugimenduaren aurkako beldur itsua" dagoela. Bidenabar, auzoetan ospatu ziren Olentzero kalejiretan parte hartu zutenei dei egin die Koordinakundeak "Udalaren gezurrak salatzeko". Heldu den urtean ere Olentzero Iruñeko karriketan ibiliko dela gaineratu dute.
Aipatzekoa da Pamplona Kulturaleko Udalak Olentzero bestak "manifestaziotzat" hartzen dituen bitartean, Corellan JJNN (UPNren Nafarroako Gazteriak) hizkiak dituen karroza irten zela errege gauean. UPNren gazteriek esan dutenez, haien hizkiak ez dira politikoki erabiltzen erregeen desfilean. "Inolaz ere ez genuen desfilea politikoki erabiltzeko asmorik" esan du taldeko bozeramaile Sergio Sayasek. Horregatik barkamena eskatu du mindurik sentitu den orori eta hemendik aurrera ez dituztela haien hizkiak ekintza kulturaletan erabiliko gaineratu du.

Olentzeroren kariaz

2010-01-08T12:39:00.000+01:00

Zer esan handia izan du azken aldian Olentzerok Pamplona Kulturalean. Baimenak direla eta ez direla, kalapita franko izan ditugu Euskal Herriko hiriburuan. Hona hemen EHUko ikasle batzuek egindako bideo-lana. Markel Goikoetxeak, Mireia Clementek eta Itziar Basagurenek euskal kulturaren gainbehera gaia abiapuntutzat hartuta, Olentzerok Iruñea bisitatzeko dituen arazoak azaltzen dituzte.

Olentzerok Nafarroan egindako bisitak nafarroan.com webgunean dira ikusgai.

Pamplona Kulturalaren irakasgai pendientea

2010-01-06T21:49:00.005+01:00

2016an Iruñea Europako Kulturaren Hiriburua izendatua izan ez dadin hamaika arrazoi daude. Blog honetan bakan batzuk agerian geratu dira, eta hemendik aurrera ere joanen dira guttinaka-guttinaka hiriburu honetako gabezia kulturalak azaltzen. Baina ezbairik gabe, Pamplona Kulturalaren gainditu gabe duen irakasgaia, Euskalerria irratiaren afera da. Iruñerriko irrati euskaldunak 20 urtetik goiti ditu eta oraindik ez du emititzeko lizentziarik eskuratu.

2009ko azaroaren 27an jakin genuenez, Espainiako Industria Ministerioak zigor dosierra irekia du Iruñeko Euskalerria irratiaren aurka. 30.000 euro inguruko isuna jaso dezakeen arriskuaz ohartarazi zuen Mikel Bujandak. Zenbait antenari interferentziak eragitea eta irrati emisioak baimenik gabe egitea idira isuna jasotzeko arrazoiak. Oraindik ez dute komunikazio ofizialik jaso, baina isuna iritsiko dela ia segurutzat du Euskalerria irratiko zuzendariak.

Euskalerria irratia da Iruñerriko bertako euskarazko hedabide bakarra. Irrati hau “ttikia” eta “xumea” da bertako zuzendari Mikel Bujandaren aburuz, baina txikitasun horretan handia da oso. Iruñerrian %26a baino ez da euskalduna eta horietatik ia erdiak zailtasunak ditu hizkuntza erabiltzeko eta ulertzeko tenorean. Honek asko murrizten du hedabide euskaldunek izan dezaketen audientzia kopurua. Gainera, administrazioetatik jasotzen diren diru-laguntzen izugarrizko murrizketak (%96koa aurten) kalterik baino ez die ekarri euskal hedabideei. Baina, Euskalerria irratiak badu oztopo gehigarri bat, besteek ez dutena: lizentzia falta. Horregatik, Iruñeko irrati euskaldunak ez du laguntza-ekonomiko murritz horietatik deus hartzeko aukerarik. Nafarroako Gobernuko txosten ofizialetan ez dira ageri. Bujandak txirrindularitzarekin alderatu zuen euskal hedabideen errealitatea: “maldan gora doaz euskal hedabideak Nafarroan, baina guk, gainera, gurpila zulaturik dugu”.

Euskalerria irratia Iruñerrian aditzen da FMko 91.4ean, 1988ko azaroaren 7tik. Euskara errealitate bizia dela zabaldu eta erakusten ahalegindu dira urte hauetan zehar. Hala ere, Bujandak argi du “bizia bezain ahula” dela gure hizkuntza. “Iruñean aditzen da euskara, multzo bat badago, baino gehiago dira euskara maite dutenak. Beraz, ez da lortu oraindik masa kritikoa; ez da sendoa, hauskorra eta ahula baizik”. Iruñerrian paper garrantzitsua betetzen du irratiak, euskaltegietan, eskoletan eta euskaltzaleen artean txertatu da. “Egin dugu bide puska bat, baina ez dugu helburua lortu erabat”. Ez daki lan gehiago egin dezaketenik edo kontua “puntua” bilatzea baino ez den, baina etorkizuna ziurtaturik ez dutelakoan dago. “Euskaraz bizi den komunitatea sendotu behar da; zenbat eta sendoago euskal komunitatea orduan eta sendoagoa izanen da irratia”.

CIESek 2005. urtean egindako azterketaren arabera, entzuleen %75ak 26 urtetik goiti ditu eta 26-55 urte artean kokatzen da entzuleriaren %65a. Heldua da beraz Euskalerria irratiak duen entzuleen gehiengoa, eta nola ez, euskalduna. 6000 eta 8000 inguruan ibili ohi dira entzule kopuruak, eta gutxi dirudien arren, kontent azaltzen dira irratiko langileak datuokin. Gazteendako programazioan “erren” ikusten du bere burua Mikel Bujandak, hala ere, haien asmoa irrati profesionala egitea da, eta duten presupuestoarekin eta langileekin (12 orotara) ezin dira leku guzietara iritsi. Dena dela, programazio zabala eskaintzen du irratiak. Arreta egiten dio gertuko errealitateari, bertako jendearen bizimoduari, poz eta nahigabeei, hauen proposamen eta ekimenei. Horregatik, inork baino hurbileko programazio gehiago eskaintzen du. Informazio saioak goizean, bazkalaurrean eta bazkalondoan, Karrikoluzio goizeko magazina eta Arratsalde.on arratsaldekoa. Arrats beranduan musika saioei ematen diete tokia. Asteburuetan, berriz, ez dago irratsaiorik egiteko baliabide ekonomikorik (Osasunak jokatzen dituen futbol partiden kontakizunak salbu), beraz, Euskadi Irratiaren programazioarekin betetzen dute hutsunea FM 91.4an. Horrela egiten dute ere astean zehar, eguneko programazioan tarterik egon ez dadin. Dena dela, berrogei ordu baino gehiagoko emankizun lokalak eskaintzen ditu Euskalerria irratiak.

Euskalerria irratiaren eta, oro har, Iruñerriko euskal hedabideen inguruko informazio gehiago, 'Euskarazko hedabideak Iruñerrian' lanean.
Euskalerria Irratiko afera haien webgunean ere badago irakurgai.

2009ko sari-banaketa

2010-01-06T17:36:00.001+01:00

La Txistorra Digital erderazko blogean 2009. urteko sari banaketa antolatu du. Bakoitzak bere aburua plazaratu behar du eta hiru sari banatu: Lehenik “kartoizko koroa” esker ona opa diozunari 2009an eginiko zerbaitengatik. Nafar politikaria, kirolaria, GKE bateko kide den bizilaguna, … edozein izan liteke. Bigarrenik “To Roskua” saria, notetan 0 atera duenarendako. Eguberrietan ikatza merezi duenari emanen zaio hau, baina abixu moduan, barne-barnean estimua diogu eta. Ea 2010erako ikasten duen! Hondarrekoa “tonto del haba” saria da, gizon zein emakumeendako. Irabazlea 2009an babukeri handienak egin dituena izanen da.

Bueno, ba hau izanen da nire 2009ko sari banaketa:

Kartoizko Koroa: Iruñeko herri mugimendua osoari, eta bereziki Gora Iruña! eta bertan diren Harmonia Txantreana eta San Fermin peñei. Herri mugimendua da herriko kultura bizirik mantentzen ari dena, Pamplona Kulturaleko Udalaren inposaketen aitzinean, kolorez beteriko ekitaldiak antolatuz.

To Roskua: Euskarabideari. Euskararen bidea baino, euskararen galbidea izan delako. Sortu zenetik euskarari zuzenduriko diru laguntzak murriztu baizik ez ditu egin Nafarroako Gobernuak. Argi geratu da, politika genozida-linguistikoa ezkutatzeko eta aurpegia garbitzeko erakundea baizik ez dela hau. Bien bitartean, Xabier Azanzak oraindik uste du gauzak aldatzen ahal direla.

Tonto del haba: Udaltzaingoari. Antza, lanik ez da Pamplona Kulturalean eta orain lan berri bati ekin diote: Audientzia Nazionalerako informeak egiteari. Auzoetako Olentzero kalejiretan grabatzen ibili dira, kronikalari onenen gisara besta guzietan izan dira informeetan bizitako guzia idazteko. Pulitzer saria lortuko dute honela jarraituz gero.

Kulturaz beteriko urte berri on opa dizuet guziori!

Ostik kapitalen

2010-01-05T13:53:00.002+01:00

Kapitalaren Kultura aldarrikatu dut behin baino gehiagotan Pamplona Kulturalerako, eta aste honetan hautagaitza hori indartu nahi izan du Iruñeak Espainiako polizia erabiliz. 25 sindikalista zauritu dituzte poliziek igandeak jai egunak direla aldarrikatzen zebiltzanak dispertsatu dituztenean.

Igandeak deskantsatzeko direla inork ezin du uka. Nori gustatzen zaio igandean lanean aritzea? igandean nor altxatzen da goiz? Denek ez omen dute hain garbi, ordea, El Corte Inglesek, Decathlonek eta Media Markek ez bederen. Ez dakienari erakutsi behar eta han habiatu ziren sindikatuak (ELA, LAB, CCOO eta UGT) saltoki handi hauen ateetara. Informazioa banatzen ibili ziren, kontsumitzaileak egoeraren inguruan jakinaraziz. Jende franko nahiago izan zuen El Corte Inglesen ez sartu, bazen langileen egoera bost axola zionik ere.

Eguerdi partean, jende gehien biltzen den unean, Espainiako poliziak protestan ari ziren langileen aurka oldartu ziren eta 25 zauritutik goiti utzi zituzten. Antza El Corte Inglesek botere handia du Iruñea kapitalean eta polizia armatuen babesari esker jai eguna deuseztatu eta nahi bezainbeste saltzea ekiditen zuten horiek bertatik bota zituen.

Sindikatuek gehiegizkotzat jo dute karga poliziala. "Egin dugun bakarra informatzea izan da, langileei haien greba eskubideaz eta jendeari erosketak egitera joan ez zedin. Aunitz izan dira kaleratuak izateko mehatxupean lanera joan direnak" esan du Saúl Arangibel LAB-Merkataritzako ordezkariak.

eta 2010ean herri mugimenduarekin zer?

2010-01-04T22:23:00.002+01:00

Olentzeroen aferaren ondoan, argi dago Pamplona Kulturaleko Udalak ez duela inongo asmorik herri mugimenduarekiko duen jarrera aldatzeko. Baimen tranpa baten ondotik, heldu den urtean ez die Arrosadia, Errotxapea, Txantrea eta Donibaneko Olentzero kalejirei karrikara ateratzen utziko.

2009. urtea, herri mugimenduaren kontrako gurutzadan beste atal bat baino ez da izan. Utzi berri gaituen urteko errepasotxo bat egiteko tenorea iritsi da. Argi dago, 2009. urtean Iruñea ezinen litzateke Europako Kultura Hiriburua izan. Zer gertatuko da 2016ra bitarte?

Aurtengo San Ferminen ondoan, Iruñeko Udalak peñen aurka egitea erabaki zuen. Horretarako, Armonia Txantreana eta San Fermin peñak salatu zituen "terrorismoari gorazarre" egitea leporatuz. Lehenengoaren pankartan kalera atera berri zen euskal preso bati ongi etorria ematen zitzaion, bigarrenearen pankartan, berriz, epaiketaren esperoan kartzelan dagoen gazte baten etxeratzea exijitzen zen.

Urrian, peña bakoitzeko kide bana egon ziren Iruñeko epaitegian deklaratzen. Ez ziren arduradunak, ez ziren pankarten marrazkilariak eta ez zekiten zergatik egon behar zuten bertan. Dena den epailearen galderei erantzun eta haien errugabetasuna aldarrikatu zuten momentu oro. Bien bitartean, ehun pertsonatik goiti bildu ziren deklaratzera deitutakoei eta, oro har, bi peñei elkartasuna adierazteko. Udaletxeak ez zuen elkarretaratzerako baimenik eman eskaria egiteko epea ez omen zutelako bete.

Hilabete beranduago, peñetako buruek joan behar izan zuten epailearen aitzinera. Epaileari azaldu zioten oihal erraldoietan kaleratuko diren marrazkiak bazkideek hautatzen dituztela. Gero, prentsari helarazten dizkiote peña bakoitzak hautaturiko marrazkiak eta San Fermin besten aurreko asteburuan karriketan aurkezten dizkiote herriari. "Aurretik esan baligute balizko delitu bat egitera gindoazela, seguraski ez ginatekeela konplikatuko eta pankarta aldatuko genuela" azaldu zuen San Fermin pelako arduradun Diego Itxasok epaitegitik irtetzean. 5.000 bazkidedun den Iruñeko Peñen Federazioak elkartasuna adierazi zien inputaturiko peñei.

Egun batzuk beranduago, Espainiako Poliziak hainbat lokal, gazte asanblada eta peña arakatu zituen eta bertatik datu franko (bazkideen datuak besteak-beste) eraman zituzten. San Fermin eta Harmonia Txantreana arakatuak izan ziren, noski.

Udalak berriz ere herri mugimenduaren eta kultura alternatiboaren aurkako jarrera agerian utzi zuen. Herri ekimena kriminalizatuz, Iruñean kultura bakarra inposatu nahi du, kapitalarena. 2016 CULTURA CAPITAL izan beharko du bere lema, heldu den urteetan ez badu herriarekiko jarrera aldatzen.

Heldu den urtean debekuak berriz ere

2009-12-31T19:50:00.000+01:00

Iruñeko Udalak ez du baimenik emanen heldu den urtean Arrosadia, Txantrea, Errotxapea eta Donibaneko Olentzeroren kalejirak egiteko. Erabaki hori hartu du gaur, auzo horietan "ETA goratu" omen zutelako abenduaren 23 eta 24an egin zituzten kalejiretan. Esanak-esan, auzo horietako kultura koordinadorek ukatu egin dituzte akusazio horiek, ez baitzen ETAri erreferentziarik inondik ageri.

"ETAren aldeko manifestazioak dira, ez kultur ekitaldiak". Horrelaxe mintzatu da Segurtasun Batzordeko zinegotzia den Ana Elizalde Olentzero kalejirei buruz. "Hau horrela dela argi dago kultura koordinadora izena komenentziaz erabiltzen dutenen martxa hauen argazkiei begiratuz gero". Bere esanetan, Olentzerorekin batera euskal presoen argazkiak atera ziren, baita ETAren aldeko pankartak eta legez kanpoko erakundeen ikurrak.

Debekua Arrosadiako Kultur Koordinadorak, Txantreako Jai Batzordeak, Donibaneko Jai Batzordeak eta Errotxapeako Kultur Koordinadorak pairatuko dute. "Hori guzia ekintza tamalgarrion ondorioz izan daitezkeen isun administratiboez eta ardura penalez aparte". Sailburuak Kultura elkarteei egotzi die ardura osoa eta "jakinaren gainean" zirelarik ez dute errespetatu baimenetarako "oinarrizkoa" zen baldintza: xede komertzial, propagandistiko zein erreibindikatiboa zituzten kartelak zein pankartak ezin ziren paratu.

Honetaz gain, Ana Elizalde sailburuak jakinarazi du lau auzoetako Olentzero kalejirak Audientzia Nazionalera eramatekotan direla.

Txantrea, Donibane, Arrosadia eta Arrotxapeako olentzeroetako ordezkariek ukatu egin dute "ETA goratu" dutela. Haietako kide batek zehaztu duenez, "kartzela sinboliko" bat jarri zuten, "besterik ez".

Hezkuntza sistema honi, ikatza

2009-12-27T20:00:00.000+01:00

Ikatza. Horixe da Olentzerok Alberto Catalán hezkuntza sailburuari ekarri diona. Hilaren 23an, Sortzen Ikasbatuazek elkarretaratzea egin zuen Hezkuntza Departamenduaren aitzinean. Kalitatezko euskal hezkuntza bermatzeko eskatu zuten bertakoek eta soinean zonalde mixto zein no-vascofonoan diren herrien izenak zeramatzaten letra larriz "euskara ofiziala!" aldarrikatzen zutelarik. Nestor Martinez, Sortzeneko Nafarroako koordinadoreak, bi arrazoi eman zituen sailburuari ikatza emateko: : "Krisiaren aitzakiaz, hezkuntzan oro har eta euskalgintzan bereziki, egindako diru murrizketengatik; eta, bestetik, D ereduari jartzen dizkion trabengatik".

Elkarretaratzea amaitzeko, Hezkuntza Departamenduan sartu ziren guziak pankartaren gibeletik. Orduan, Olentzerok ikatza utzi zuen Alberto Catalán sailburuari eman ziezaioten. "Horra, horra, gure Olentzero!" kantuak eta irriak ziren nagusi, baina ahantzi gabe zein zen bertan egoteko arrazoia. "Oparia" bertan utzirik, banan-banan atera ziren bertaraturiko euskaltzaleak eta materiala biltzen hasi zirelarik, Foruzaingoen bi furgoneta azaldu ziren. "Berandu zatozte!" zioen emakume batek iseka eginez. Tentsio handirik ez zen bizi, pankarta zeraman gizon bati galdezka hasi baziren ere.

Berriz ere agerian geratu zen Pamplona Kulturalean eta, oro har, Nafarroan bertako hizkuntza ez dela errespetatua. Are gehiago, etengabe eraso egiten diote. Zer nolako Kultura Hiriburuk hartuko zituen neurriak bere hizkuntzaren aurka?

Sortzen Ikasbatuazen idazkia:

Hamaika dira gaur hemen bildu gaituzten arrazoiak, baina bi bereziki azpimarratu nahi ditugu. Batetik
krisiaren aitzakiaz hezkuntzan orokorrean eta euskara eta euskal kulturari bereziki egindako murrizketak, eta bestetik D ereduari egun, oraindik ere, jartzen zaizkion zangotrabak.

Lehenengoaren adierazle garbia eskola askoren egoera dugu, masifikatuak daude, bereziki D ereduko
institutuak, asko ilegalak dira; ez baitituzte betetzen bete beharreko minimoak ere, Guraso Elkarteei diru-laguntzak murriztu zaizkie, euren beharrezkoa den eguneko jarduera oztopatuz eta garraiorako laguntzak hutsaren hurrengoan utzi dituzte.

Hau guztia jasotzen den bitartean, milaka euro xahutzen dituzte Euskarabidea bezalako egituretan, edo
kontseilaritzan ia inoiz ez dauden kontseilarien soldatetan, Catalanen kasua argienetakoa delarik. Hau al da Hezkuntzari ematen dioten garrantzia? Arlo hauek beti dira jaitsierak sumatzen dituzten lehenak, eta aspaldi geratu gara Europan eredugarriak diren Hezkuntza Sistemen inbertsio kopurutik urrun.
Joera hau denboran jarraitua da, eta aurreikusten dugu oraindik ez direla sortu etorriko diren arazo guztiak, utzikeria luze dator eta. Hau horrela jakinaraziko diogu kontseilari jaunari bilera ematen digunean, horren gutxi dago bere kontseilaritza ezen normalean urrian burutzen dugun bilera ez den oraindik eman, D eredu publikoko erakunderik errepresentagarriena bagara ere.

Baina hau larri bada ere, askoz ere egoera kezkagarriagoa ari da sortzen euskara erasotzen “ez” duten horien eskutik. Behin eta berriro horrela diote, baina errealitateak erretratatu egiten ditu.
Urteak daramagu euskararen lege murriztailearen ondorioak jasaten, eta herri eta auzo guztietan D eredua ezartzeko garaia badela deritzogu. Arrazoiak honetarako ere aunitz dira. Gurasoek aukera askatasuna eduki behar dutelako Nafarroako edozein herri edo eskualdean bizita ere, behintzat horixe berbera gertatzen da beste ereduekin, atzerriko hizkuntzak oinarri dituztenak barne.

Askatasuna ez errespetatzeaz gain, beste ondorio lazgarriak ere baditu euskal irakaskuntza ez zabaltzeak: herritarrek horrela nahi dutelako, eta euren herrian ezin dutelako ikasi, hainbat eskola itxi behar izan dituzte (Zirauki, Mañeru…), herriei horren beharrezkoak diren haurrak bahituz eta bizitza kenduz.

Hori gutxi balitz, haur horiek autobusa hartzea derrigortuak ikusten dituzte euren buruak kontseilaria eta bere alderdiaren burugogorkeriagatik, horrek suposatzen duenarekin: herriak hustea, deserrotzea,
kutsadura, diru gastua, etxetik kanpo bazkaltzea eta larriena dena, errepideak suposatzen duen arrisku bizia egunero bi aldiz edukitzea. Benetan lotsagarria XXI. mendean horrela egotea.

Honegatik guztiagatik, legeak eta logikak ahalbidetzen duenez, garaia da D eredua herri eta auzo guztietan ezartzeko, kalitatezko euskal irakaskuntza publiko bat bermatzeko behin betikoz. Azken honen bidean, ezinbestekoa dakusagu Hezkuntza Sistema Propio bat, arazo guztia hauek atzean uzteko.

Iruñean, 2009ko Abenduaren 23an.

Sortzen-Ikasbatuaz

Olentzero libre

2009-12-26T17:20:00.000+01:00

Azkenean bai! Olentzerok baimena lortu zuen aurten Iruñeko auzoetatik inolako trabarik gabe kalejiran ibiltzeko. Jendetsuak izan ziren gehienak, batez ere Txantrean eta Arrosadian, non iaz ez baitzen baimenik eman Olentzero eguneko kalejira egiteko.

Badira urte batzuk Pamplona Kulturaleko Udalak Olentzeroren aurkako gurutzada hasi zuela. Auzoak fidantza bat ordaintzera behartzen zituzten, gerora "arazorik" balego isuna ordaindurik egon zedin. Auzo batzuek baina ez zuten neurri hori onartu eta ez zuten fidantzarik ordaintzen. Honela, Olentzero kalejirak egin egiten ziren, baina jarraian isuna paratzen zioten auzoari. Horren ondotik, Udal batzarra fidantza horiek desagertzearen alde agertu zen. Beraz, UPN buru zen (eta den) Iruñeko Udalak beste bide batetik joan zen Olentzero kalejiren aurka egiteko: auzo batzuei baimena eman zien eta beste batzuei ez. Donibane, Txantrea eta Arrosadia izan ziren baimenik gabe Olentzero atera behar izan zutenak.

Aurten ere, antzeko zerbait espero bazuten ere, hondarreko momentuan Pamplona Kulturaleko Udalak sorpresa eman zuen:"¡la campanada!". Iruñeko auzo orok izanen zuen baimena kalejira antolatzeko!

Beraz, aurten Olentzero inolako trabarik gabe irten zen auzoetako karriketan barna, musika, dantzariak, gurdiak, gaztainak, salda, haurrak eta helduak lagun zituelarik. Iruñeko karrikak jendez lepo ziren, eguraldi onak eta baimenek jendea etxetik atera zutela zirudien.

Badirudi Iruñeak serio hartu duela Europako Kulturaren Hiriburu izateko hautagaitza eta Pamplona Kulturalaren aurka gaudenoi argudiorik gabe utzi nahi gaituztela. Honek guziak gure kultura suspertzeko eta gure ohitura eta usadioak errespetatuak izateko balio badu, aurrera. Izan dadila Europako Kulturaren Hiriburu edo Mundukoa ere nahi baldin badu. Hori bai, espero dut hemendik aitzina gehiagotan ez poztu behar izatea baimenak eskuratu direlakoz. Horrelako gauzengatik poztu behar izatea ez da oso itsurosoa Kultura Hiriburu batean.

Kultura ilarara

2009-12-05T15:25:00.000+01:00

Iruñeko autobus geltoki zaharra ez da arte, kultura eta aisialdi zentro bihurtuko. UPNk 2007ko udal hauteskundeetarako kanpainan hori zin egin bazuen ere, hondarrean hankamotz geratuko da proiektua. Hiru funtzioetarik, beraz, bakarra beteko du, aisialdiarena, eta gainera haurrei besterik ez da bideraturik izanen.

Proiektu honek antzinako geltokia, estaliriko enparantza bihurtu nahi du, bankuak, zakarrontziak eta landaredia ere izanen dituelarik. Barnean, hiriburuan den haurrendako joko gunerik handiena aurkituko dute herritarrek.

Ez nuke esan nahi haurrendako joko-gunerik ezin denik egin. Baina argi dago Pamplona Kulturalak bazuela aukerarik arte eta kultura zentroa irekitzeko, eta hondarrean haurrendako aisialdi gune besterik ez dela izanen geltoki zaharra. Auzo batzuetatik parkeak kentzen dituen bitartean (Arrosadian kasu), bestelako ekintza kulturaletarako beharko zuten guneak haurrendako parke bihurtzen ditu Udal honek. Etorkizunean autobus geltokiak eraikin "enblematiko" bat izanen duela ere haitortu du Jose Iribasek, Presidentzia, Hezkuntza eta Gazteri ordezkariak. Hala ere, etorkizuneko eraikin horren funtzio eta helburuak zehazteke daude oraindik.

Berriz ere zalantzagarria da oso Iruñearen hautagaitza Europako Kultura Hiriburu izendatua izateko. Kultura beti bezala ilaran paratu beharko da, bere txandaren zain. Bien bitartean, bere aitzinetik pasako dira Pamplona Kulturaleko Udalari "lehentasunezko" iduritzen zaizkionak.

Ezabaketa Astea

2009-12-05T10:28:00.005+01:00

Euskal Herrian Euskarazek, urtero egiten duen Ezabaketa Astearekin akitu zuen joan den igandean. Azararoaren 23tik 29ra, Euskal Herrian euskarak bizi duen egoera salatu zuen talde euskaltzaleak. Nafarroan lan handia dute, baita Pamplona Kulturalean ere, zoritxarrez.

Euskara, Pamplona Kulturaleko puntu beltz bat dela aipatu dut blog honetan behin beino gehiagotan. Gainditu gabeko irakasgaia dela esaten dute batzuek, gainditu nahi ez den irakasgaia dela dirudi baina. Euskarazko komunikabideen aferaren antzekoa dugu paisaje linguistikoan. Argia da euskarak bizi duen zokoratzea Iruñean - eta Nafarroa osoan- eta agerian dira bertako hizkuntzari egiten zaizkion erasoak. Iruñetik bueltatxo bat ematea besterik ez dago konturatzeko, herri honetan ezinezkoa dela euskaraz bizitzea.

Iruñean eginiko ezabaketa Google maps-en

Hiriaren sarreran, Pamplonan sartu zarela besterik ez duzu irakurriko. Sarrera bakar batetatik jakinen duzu hiriak "Pamplona - Iruña" duela izena: Opuseko Unibertsitateko kanpusera bideratzen zaituen errepidean alegia. Paradojikoa agian, baina hala da. Pamplona Kulturaleko seinaleak ere erderaz besterik ez dira mintzo, baita denda gehienetako kartelak ere. Kanpotar batek nekez jakinen zuen herri honen berezko hizkuntza euskara denik, paisai linguistikoak arras argi utziko lioke hemen erdera dela jaun eta jabe.

Eskubide zapalketa honen aitzinean, Iruñerriko Euskal Herrian Euskarazek hainbat ezabaketa egin ditu hiriburuan. Urtero bezala, aurten ere agerian utzi dira Udalak dituen eskasia linguistikoak.

Ikus ere: EHEren webgunea

Euskal hedabideen "gutxiespenaren" aitzinean, irmo

2009-11-28T18:05:00.001+01:00

Haien burua “gutxietzi” dutela salatu dute Nafarroako Euskal Komunikabideek

Nabarreriako Mikel Buldain, Nafarroako Topaguneko Oskar Zapatak eta Bierrik Fundazioko Garbiñe Petriatik Nafarroako euskarazko hedabideen izenean mintzatu ziren atzo Iruñean egin zuten agerraldian. Ostiralean blog honetan aipatu nuen moduan, Nafarroako Gobernuak ez du sosik emanen bere lurraldeko euskal komunikabideendako. Hezkuntza Departamenduak, ikastetxe edo haureskolaren batean obrak egiteko behar omen ditu haiei dagozkien 240.000 euroak. Xabier Azanza Euskarabideako zuzendariak ez du bere hitza beteko, beraz, eta hedabide euskaldunek gogor kritikatu dute bere jarrera. “Aitzakia usaia” antzeman diote administrazio nafarrari eta Euskarabideari, gobernuko parte izanik, dagokion ardura bere gain hartu eta gogoeta egiteko eskatu dio.

“Gure ustez, hau guztia ez da erabaki teknikoa, erabaki guztiz politikoa baizik, xede garbia duena: Euskal Komunikabideak gutxiestea, euren langileak eta ordezkariak mespretxatuz, Nafarroako euskal komunitatea beste behin ere iraintzea bilatzen duena, bide batez legez ezarrita duten betebeharrari muzin eginez”. Honekin batera, Nafarroako Gobernua osatzen duten taldeei dei egin die, heldu den urtean 250.000 euroko diru-laguntzari aurtengo 240.000 euroak gainera diezazkioten. Hartara “kolpe latz hau” neurri batean konpentsatuko litzateke haien aburuz.

Prentsaurrekoaren hondarrean adierazi zuten Nafarroako Gobernuarekin elkarlanean aritzeko prestutasuna izaten jarraitzen dutela: “beste aukerarik ez dugu.

Euskara arriskuan

2009-11-27T13:54:00.002+01:00

Nafarroako euskarazko hedabideek ez dute bertako gobernuko diru-laguntzarik izanen aurten. "Beste lehentasun batzuetan" xahutuko du Nafarroako Gobernuak hedabide hauei dagokien sosa.
Iaztik hona %96ko murrizketa pairatu behar zuen babes-ekonomikoak, baina hondarrean %100ekoa izanen da beherapena. Horrela adierazi du gaur Xabier Azanzak Euskalerria irratian, joan den hilabetean agindu zuena gezurtatuz.

Iadanik, Iruñea Europako Kultura Hiriburu izendatua ez izateko arrazoi batzuk ageri dira blog honetan. Dena den, bada izugarrizko zulo beltza Pamplona Kulturalean: euskararen zokoratzea. Euskal Herriko hiriburuan ezinezkoa da euskaraz bizitzea, sistematikoki etengabe dira urratuak herritarren hizkuntza eskubideak. Hori gutxi balitz, euskarazko hedabideak desagerrarazi nahirik dabil Nafarroako Gobernua. 2007an Euskarabidea deituriko iruzurra jarri zuten martxan, Nafarroako Gobernuaren inkisizio linguistikoa ezkutatu nahian. Zorionez, denbora pasa ahala, geroz eta gehiago dira iruzur honetaz konturatzen direnak.

Xabier Azanza da Euskarabideko zuzendaria eta berari dagokio Euskararen Legea errespetatua izatea bermatzea, besteak beste. Joan den urriaren 19an Euskalerria irratian Mikel Bujandarekin izaniko solasaldian, Nafarroako euskarazko hedabideek diru-laguntzak izanen zituztela agindu zuen. Iazkoarekin alderatuz, %96ko murrizketa izanen zuen babes ekonomikoak, baina emanen zela zioen. Hilabete baten buruan, Topaguneak lortuko duen laguntza ekonomikoa 0€koa izanen dela iragarri du.
Bertako euskal hedabideek diru-laguntzarik gabe geratuko diren lehen aldia izanen da Nafarroako Euskararen Legea onartu zenetik (1986). Lehenago ere egoera larrian baziren hedabide hauek, zaila izanen dute hemendik aitzina sostengu ekonomikorik gabe lanean jarraitzea.
Nafarroako euskarazko hedabideak prentsaurrekoa eskainiko dute gaur haien egoera azaldu eta dagozkien diru-laguntzak aldarrikatzeko.

Ikus ere: albistea Baietz fundazioan
albistea Berrian

Hala ere, babesik onenarekin

2009-11-23T12:26:00.000+01:00

Jendetza bildu zen atzo ere Iruñeko Anaitasunan, Bertsolari Txapelketa Nagusiko finalaurrekoetan. Administrazioak ordea, ez zuen babestu nahi izan Euskal Herrian egiten den txapelketa handienetariko bat. Bertso saioan present izan zen kultura ekitaldi erraldoi honen aitzinean Pamplona Kulturaleko Udalak zein Nafar Gobernuak harturiko jarrera. Dena-den, txapelketak izan dezakeen babesik onena izan zuen bart: Nafarroako Bertsolari Elkartea eta, nola ez, bertaratu zen bertsozale andana.

Unai Iturriagak lortu zituen puntu gehien, Amets Arzallusek gertutik jarraitu ziolarik. Segidan Aitor Mendiluze, Iñaki Zelaia, Julio Soto eta Onintza Enbeita. Ikus-entzuleak adi bertsoetan eta emozioz beterik hauek amaitzean. Izugarrizko giroa izan zen Iruñean, Anaitasuna erortzera arte txaloka ibili zen jendea.

Beste behin ere, agerian geratu dira Europako Hiriburu Kulturala izateko Iruñeak dituen gabeziak. Politika eta alderdikeria kulturaren gainetik paratzen denean, horrelakoak gertatzen dira antza.

Kolore saltsa

2009-11-22T22:38:00.001+01:00

Musika, dantza, mozorroak, pankartak: kolore biziak, kolore saltsa. Honelakoa izan zen 'Movimiento Por Amor al Arte' herri ekimenak deituriko mani-besta-ekintza (mani-fiesta-acción). Golem Baiona zinemetatik irten zen arratsaldeko 17:30etan, ordu erdi berandu, 800 lagunen babesarekin. Buruan "Por Amor al Arte" zioen pankarta. Gibeletik batukada, euskal dantzariak, antzezleak, pailazoak, trikimakoak, zinegileak, margolariak, break dancerak, ... Kulturaren arloko hamaika talde eta pertsona bildu zen atzokoan Iruñean, kultura plan "sendo" bat aldarrikatzeko. Musika eta zalaparta izan zen ibilbidean zehar. Aldarrikapen aunitz, ezberdinak eta aldi berean antzekoak, kultura bizi baten aldekoak denak.

Diario de Navarra (EFE)

18:00etan iritsi zen mani-besta-ekintza Yamaguchi parkera eta bertan hondarreko komunikatua irakurri zen. Manifestaldiaren deitzaileek "kultura plan sendo bat" aldarrikatu zuten, "heldu den urteetarako diseinatua". Izan ere, urteroko aurrekontuetan eztabaidatzen baita kulturak jasoko duen babes administratiboa eta horrekin amaitzea ezinbestekoa deritzote Por Amor al Arte herri-ekimenekoek. "Nahi dugun kultura ez da urte baterako egina izan behar- 2016 urterako kasu-, etorkizunerako, heldu diren urteetarako lan eginen duena baizik". Gainera, kultura alderdikeriaz erabiltzea leporatu zieten politikariei, "batzuetan dominak eskuratzeko eta beste batzuetan elkarri botatzeko". Hondarrekoz, antzokietatik eta museoetatik landa, karrika bizirik mantenduko duen kulturari sostengua eman nahi izan zioten.

Hildako kultura
Oraindik ez da hil Pamplona Kulturaleko kultura, baina eri dago. Honela idurikatu zuen atzo Napaek, hilkutxa batean zeramaten nafar aktorearekin. "Kultura hiltzen ari da. Requiem por la Cultura" zioen pankartarekin batera azaldu zen hilkutxa eta bertan zen eskeletoak "hezurretan nago" zioen.
Aldarrikapen bizia asteburu honetakoa, Iruñeak Europako Kultura Kapitala izan nahi badu lanean jartzeko eskatzen diona administrazioari.

Ikus ere: Nafarroan
   Gara
               Diario de Noticias
               Diario de Navarra

Kapitalaren kultura

2009-11-16T17:43:00.000+01:00

Atzo jokatu zen Euskal Jai pilotalekuaren 100. urteurrena ospatzeko partida. 1909an sorturiko pilotalekuaren ordezkaria den Euskal Jai Berrin jokatu behar izan zuten partida, izan ere, lehenengoa (urteak betetzen zituena, alegia) Iruñeko Udalak erauntsi baitzuen.

Honela, Euskal Jai Berri - Reyno de Navarran (horrela deritzo) iada hilik dagoen pilotalekuaren urtebetetzea ospatu zuten. Hasteko Urtasun eta Balezten, Endikaren eta Olazarren aurka nagusitu ziren (26-40). Hauen ondotik Koteto Ezkurra eta Julen San Miguel, Patxi Zeberioren eta Miguel Mari Urrutiaren aurka ibili ziren, lehenengoek irabazi zutelarik (40-35). Hondarrean Altuna IIak eta Etxeberria IIIak, Urrizaren eta Lizasoren aurka irabazi zuten (32-40).

Arratsalde pasa izugarria erremonte zaleendako, izugarrizko jokalariak kantxan eta iraganeko giro ederra harmailetan. Gainera, erremonte jokalariek jantzi bereziak izan zituzten, XX. mendekoen antzerakoak. Marra gorridun atorra jantzi zuten alde batekoek eta marra urdindunekoa besteek. Dena-den, bazen XX. mendearen kutsua erabat kutsatzen zuen gauza bat haien jantzietan: El Corte Ingles eta Pamplona 2016 propagandak besteak beste (bazen gehiagorik, galtzetako Reyno de Navarra kasu).
Pamplona kulturala Europako Kultura Kapital izan beharrean hobeki litzateke Kapital kultura izatea.

Hori dena Reyno de Navarrako Pamplona kapital kulturadunetik.

S.O.S. KULTURA

2009-11-14T18:20:00.000+01:00

Joan den astean jakin genuen Nafarroako Antzerki Eskolaren bizia kinka larrian zegoela. Nafarroako Gobernuak aurrekontuak murriztu ditu eta kaltetuenak kultura eta hezkuntza izan dira. Hilaren 6an jakin genuenez, Kultura eta Hezkuntza departamenduak 250.001 euro emanen dizkio NAEri aurten (iaz 485.000 izan ziren) eta horrekin ez da aski Iruñean- eta Nafarroa osoan- kultura suspertzeko lanetan aritzen den erakunde honen biziraupenerako.
Baina aste hondarrean, berri harrigarri bat izan dugu, Espainiako Gobernuak 330.000 euro emanen dizkio eta horrekin posible izanen da, aurten bederen, Nafarroako Antzerki Eskola ez ixtea.

Bitxia da nola atzerritik eman behar diguten dirua Iruñeko kulturak aitzina egin dezan. Bai Iruñea, hots, Pamplona Kulturala, 2016. urtean Europako Kultura Hiriburu izateko hautagaia den hori.
Dena-den, kanpoko diru-iturriak izan zein ez, argi dago honi eta kultura genozidioari -bere osotasunean- erantzuna eman behar zaiola, eta horren karietara maniFIESTAccion (maniBESTAekintza) deialdia egin dute kultur arloko hainbat kolektibok heldu den larunbaterako (azaroaren 21erako). 17:00etan aterako da Santo Domingotik eta Gaztelu Enparantzan akituko da.

NAEko kideak bart, Europako Kultur Hiriburuaren hautagaitza iragartzen duen panel erraldoiaren parean. (Javier Bergasa, Diario de Noticias)

Kultura Manifestua ere aurkeztu dute azaroaren 21eko manifestaldiaren deialdiarekin batera.

Ikus ere: Nafarroako Antzerki Eskolaren komunikatua (hilaren 6an)
Albistea Diario de Noticiasen
Nabarreria.com

Hiltzaileak hildakoaren omenez

2009-11-09T12:21:00.000+01:00

Paradoxikoa da hiltzaileak hildakoari omenaldia prestatzea, izan ere, hiltzaileak ez bailuke bere biktima hilko maite balu edo, sikiera, errespetatuko balu. Baina Pamplona kulturalean dena da posible, normalena anormal bihurtzen den moduan anormala normal bilakatzen baita. Horregatik, 2004ko abuztuaren 22an erautsi zuen pilotalekuaren urteurrena ospatu- eta ospatuko- du Iruñeko Udalak.

Euskal Jai pilotalekua 1909. urteko urtarrilaren 23an inauguratu zen eta heldu den egunean jokatu zen lehen partida, Pasieguito eta Gamborenak, Eceiza eta Murilloren aurka jokatu zutena.
Lehenengoek irabazi zuten 50-40, pilotalekuan sartzea 0,5 pezeta balio zuen horretan (palkoan pezeta 1). Pilotaz gain bestelako ekitaldiak ere izan ziren bertan, zinema eta boxeoa kasu. 1977an hondarreko partida jokatu zen Euskal Jain, izan ere, Euskal Jai Berrik ateak ireki baitzituen Uhartean.

Pilotaleku handi eta eder hura abandonaturik geratu zen, 1994. urtean Iruñeko Gazte Asanbladak okupatu zuen arte. Eraikina garbitu, konpondu eta auzoarendako gune alternatibo bat sortu zuten, non iruindarrendako ekitaldi kulturalak eskaini baitziren. Orduan piztu zuen Udalaren interesa hainbeste urtetan albo batera utziriko Euskal Jaik. Honela, eta hainbat mehatxuren ondoan, 2004ean Iruñeko Udalak pilotalekua hustu eta erauntsi zuen, jendartearen protesta izugarrien artean.

Orain, Euskal Jai suntsitu zutelarik 5 urte pasa diren honetan, Iruñeko Udalak eraikinari balore historikoa aitortu eta zutik egonen balitz mereziko zuen omenaldia egitea bururatu zaio. Beraz, hiltzaileak hildakoari prestatu dio omenezko ekitaldia. Eta zer hobe, El Corte Inglesen argazki erakusketa bat egitea baino?
Bost urte berantago Euskal Jaiko errautsak harrotu ditu berriz ere Iruñeko Udalak. Badirudi kulturaren hiriburu izendatzeko, edozer eginen duela Bartzinak, baita zinismo zikinenean erortzea ere.

Gune interesgarriak:
Peillo Iraizoz , Ondarearen Aldeko Herri Ekimena
Diario de Noticias

Sarrera

2009-10-24T18:46:00.000+02:00

Zer da kultura?
Wikipediari behatuz honako hau aurkitzen al dugu:

Kultura, oro har, gizarte edo gizatalde baten ezaugarri diren berezitasun espiritual, material, intelektual eta afektiboak dira. Arteaz gain, honen barnean dira bizimodua, oinarrizko eskubideak, balio sistemak, ohiturak eta sinesmenak.

Horrela, kulturak hiru atal nagusi ditu: artea, hizkuntza eta teknika.

Entziklopedia laburrak, berriz, honakoa dakar:

kultura

iz. Gogo ahalmenen lantzea; gogo ahalmenen garapena dakarten ezagutza eskuratuen multzoa. Kultura, dena ahanzten denean gelditzen dena da.
Herri edo zibilizazio baten burulanaren emaitzen multzoa. Euskaldunok ez dugu, herri gaietan ezik, kultura berezirik. Kultura hizkuntza: kultura ikasiaren adierazpide dena.
Gizarteetan, ikasten diren jokamoldeen multzoa. Arbasoengandik ikasi duguna da kultura.

Harluxetek antzeko zerbait dio:
kultura iz. 1. Ahalmen intelektualak lantzea; ahalmen intelektualen garapena dakarten ezagutza eskuratuen multzoa. Kulturarik gabeko gizakia. Gaztelaniaz mintzatzen den kultur mundua. 2. Herri edo zibilizazio bateko gizarte-egitura eta ezagutza edo fenomeno zientifiko, artistiko edo erlijiosoen multzoa. Kultura helenistikoa. 3. Gizakiak gizartean ikasten dituen jokamoldeen multzoa, herentzia biologikoaren bidez hartutakoari kontrajarria. Arbasoengandik ikasi duguna da gure kultura. 4. HIST. Historiaurreko faseak bereizten dituen arte eta teknologien multzoa.

Honi erreparatuz, blog honen bidez saiatuko naiz agerian uzten Pamplona Kulturalak dituen hutsuneak, 2016. urtean Europako Kultur Hiriburu izendatua ez izateko adina hutsune handi, sakon eta ilun horiek hain zuzen.

Espainiar estatuko webgunean aurkitu dudanez, Europako Batasunak «Estatu kideen kulturak loratzeko ahalegina egin behar du, betiere aniztasun nazionala eta eskualdekoa errespetatuta, eta, era berean, komunean duten ondare kulturala nabarmenduta». Hau ere garrantzizkoa izanen delakoan nago.

Baina, zer da Europako Hiruburu Kulturala? Europako Batasunaren asmakizuna da eta urtero EBko estatu batean kokatzen da. Antza helburua europar kulturen aberastasuna, aniztasuna eta haien arteko ezaugarri komunak adieraztea da, europar hiritarren arteko ezagutza handituz (http://www.candidatecities.com).

Dena den, hasieran bederen, blog honen helburua ez da izanen titulu honen aldeko zein kontrako jarrerarik agertzea, Iruñea eta bere kulturaren arteko egoera gordina azalaraztea baizik. Interneten aunitz dira 2016rako hautagaitza honen aurka ageri direnak, tituluaren eta hautagaien inguruko informazio biltzen duen http://www.candidatecities.com/ webgunean duten rankingean azkenaurreko ageri da. Ez dirudi Iruñeak babes handirik duenik, ez barnean ez kanpoan.

Ongi etorri Pamplona Kulturalera!